Zatrzymanie przez patrol ruchu drogowego rzadko przebiega w atmosferze pełnego relaksu. Nawet kierowcy, którzy nie mają nic na sumieniu, odczuwają lekki niepokój na widok lizaka. Standardowa procedura obejmuje sprawdzenie dokumentów, trzeźwości oraz stanu technicznego pojazdu. Czasami jednak funkcjonariusze idą o krok dalej i interesują się elektroniką należącą do kierującego. Wokół tego zagadnienia narosło wiele mitów, zwłaszcza w obliczu przepisów dotyczących korzystania z urządzeń mobilnych za kółkiem, gdzie mandat wynosi obecnie nawet 3000 zł.
Uprawnienia policji a prywatność kierowcy
Polska policja posiada szerokie kompetencje podczas kontroli drogowej, ale jej działania muszą opierać się na konkretnych przepisach prawa. Funkcjonariusze mogą żądać okazania prawa jazdy, dowodu rejestracyjnego oraz potwierdzenia ubezpieczenia OC. Sprawa komplikuje się, gdy pojawia się temat przeglądania zawartości smartfona. Samo trzymanie telefonu w dłoni podczas jazdy jest wykroczeniem, za które taryfikator przewiduje surowe kary. Zupełnie inną kwestią jest jednak żądanie odblokowania urządzenia i czytania prywatnych wiadomości czy przeglądania galerii zdjęć.
Kiedy funkcjonariusz może żądać pokazania telefonu
Policjant nie ma prawa bez podstawy prawnej i nakazu żądać przekazania odblokowanego telefonu do kontroli. Prywatność korespondencji i danych osobowych jest chroniona konstytucyjnie. Przeglądanie zawartości pamięci smartfona bez uzasadnienia byłoby przekroczeniem uprawnień. Sytuacja zmienia się diametralnie, gdy istnieją uzasadnione podejrzenia, że urządzenie ma związek z popełnieniem przestępstwa. Może to dotyczyć sytuacji, w której pojazd lub sam telefon pochodzą z kradzieży.
Paserstwo a kontrola drogowa
Przewożenie w samochodzie przedmiotów pochodzących z nielegalnego źródła niesie ze sobą gigantyczne ryzyko prawne. Jeżeli podczas kontroli drogowej ujawniony zostanie smartfon figurujący w policyznych bazach jako skradziony, kierowca może usłyszeć bardzo poważne zarzuty. W przypadku wykrycia, że w aucie znajdują się przedmioty pochodzące z kradzieży, grozi kara do 2 lat pozbawienia wolności za nieumyślne paserstwo. Jeżeli natomiast śledczy udowodnią, że kierujący wiedział o pochodzeniu sprzętu, za umyślne paserstwo grozi aż do 5 lat pozbawienia wolności. W takich okolicznościach zabezpieczenie telefonu do celów dowodowych staje się dla policji standardową procedurą.
Prawo do odmowy odpowiedzi i dostępu
Wokół kwestii przeszukiwania elektroniki przez służby wypowiadają się prawnicy, wskazując na konkretne instrumenty chroniące obywatela. Często przywoływany jest artykuł 183 Kodeksu postępowania karnego. Eksperci wskazują, że kierowca ma pełne prawo odmówić odblokowania telefonu czy podania kodu dostępu, co jest analogiczne do prawa świadka do odmowy odpowiedzi na pytania, które mogłyby go obciążyć. Funkcjonariusz nie może zmusić siłą do odblokowania ekranu ani żądać podania haseł do mediów społecznościowych bez postanowienia prokuratora lub sądu.
Jak zachować się podczas kontroli
Spokój i znajomość swoich praw to najlepsi doradcy kierowcy podczas kontroli drogowej. Jeżeli policjant pyta o telefon leżący na desce rozdzielczej, kluczowe jest to, czy był on używany w trakcie jazdy. Mandat za samo prowadzenie rozmowy bez zestawu głośnomówiącego to codzienność, ale żądanie wglądu w prywatne aplikacje wymaga od służb konkretnych podstaw procesowych, a nie tylko domysłów.
Jak oceniasz ten tekst?
Dziękujemy!




Dodaj komentarz