Imieniny: GrzegorzMikołajki za 19 dni7:00 15:41 (−3 min)
Nauka

Czy przywracanie wymarłych gatunków jest już technologicznie możliwe?

Czy przywracanie wymarłych gatunków jest możliwe? Sprawdź, jak nowoczesna biotechnologia, sztuczna inteligencja i edycja genów zmieniają oblicze nauki.

Czy przywracanie wymarłych gatunków jest już technologicznie możliwe?
Fot. Sangharsh Lohakare / Unsplash

Kiedy w maju 2026 roku firma Colossal Biosciences ogłosiła stworzenie sztucznych jaj gigantycznego, wymarłego ptaka moa, świat nauki po raz kolejny zadał sobie pytanie o granice możliwości dzisiejszej biotechnologii. To, co jeszcze kilka dekad temu funkcjonowało wyłącznie w świecie literackiej fantastyki i kinowych hitów w stylu Parku Jurajskiego, dzisiaj staje się namacalną rzeczywistością laboratoriów. Odwracanie skutków ludzkiej działalności i przywracanie do życia gatunków, które dawno zniknęły z powierzchni Ziemi, przestało być czystą teorią.

Jak działa wskrzeszanie gatunków za pomocą genetyki?

Proces ten nie polega na prostym klonowaniu znanym z dawnych eksperymentów. Naukowcy posługują się zaawansowaną edycją genów, wykorzystując między innymi metodę CRISPR/Cas. Dobrym przykładem są wydarzenia z 1 października 2024 roku oraz 30 stycznia 2025 roku, kiedy to na świat przyszły pierwsze genetycznie zmodyfikowane szczenięta o cechach dawnego wilka strasznego. Dwa samce, Remus i Romulus, oraz samica Khaleesi urodziły się dzięki zmodyfikowaniu komórek wilka szarego i wykorzystaniu psów domowych jako matek zastępczych. Badacze nie odtworzyli czystego DNA sprzed tysięcy lat, lecz stworzyli hybrydę wyposażoną w kluczowe cechy anatomiczne wymarłego drapieżnika.

Podobne podejście stosuje się w przypadku innych zwierząt. 14 października 2026 roku zaprezentowano nową platformy sztucznej inteligencji o nazwie GenoMorph. Algorytm ten zidentyfikował około 2300 kandydatów na elementy regulacyjne DNA związane z anatomią dzioba dodo. Dzięki temu naukowcy mogą znacznie szybciej dopasowywać materiał genetyczny spokrewnionych współczesnych ptaków, aby zbliżyć ich cechy do wymarłego przodka.

Szansa dla dzisiejszej przyrody i medycyny weterynaryjnej

Technologie opracowywane z myślą o wymarłych gatunkach przynoszą wymierne korzyści także tym zwierzętom, które żyją dzisiaj. W kwietniu 2025 roku dwa młodociane słonie azjatyckie, Sanjay i Kabir z Cincinnati Zoo, zostały zaszczepione pierwszą w historii szczepionką mRNA opracowaną we współpracy z Colossal. Kiedy zwierzęta zostały naturalnie wystawione na śmiertelnego wirusa EEHV, w pełni wyzdrowiały. To dowód na to, że badania nad de-ekstynkcją napędzają innowacje chroniące żyjące populacje.

Potwierdzeniem tego trendu jest również umowa z 25 czerwca 2026 roku. Wtedy to administracja rządowa USA nawiązała partnerstwo z Colossal Biosciences, aby zabezpieczyć próbki DNA, tkanek i komórek dla ponad 2300 gatunków chronionych na mocy amerykańskiej ustawy o gatunkach zagrożonych. W ten sposób laboratoria stają się nowoczesną arką Noego, która gromadzi materiał genetyczny na wypadek katastrof ekologicznych.

Kiedy zobaczemy pierwsze duże ssaki?

Najwięcej emocji budzą jednak plany dotyczące dużych zwierząt lądowych. Firma Colossal Biosciences wyznaczyła rok 2028 jako moment, w którym mają pojawić się pierwsze hybrydowe cielęcia mamuta włochatego. Mają one zamieszkać w chłodnych regionach Syberii, gdzie swoją obecnością pomogą odtworzyć dawny ekosystem tundrostepu, co zdaniem badaczy może spowolnić topnienie wiecznej zmarzliny.

Choć technologia idzie naprzód w błyskawicznym tempie, wciąż otwartym pozostaje pytanie o etyczny wymiar takich działań oraz o to, jak odtworzone gatunki odnajdą się w zupełnie nowym świecie, w którym brakuje dawnych warunków do życia. Pewne jest jednak to, że technologicznie próg ten został już przekroczony.

Jak oceniasz ten tekst?

Komentarze (0)

Dodaj komentarz

Adres e-mail nie będzie widoczny. Komentarze są moderowane.

Dodając komentarz, akceptujesz zasady dyskusji. Administratorem danych jest wydawca serwisu, szczegóły w polityce prywatności.

Newsletter

Horyzont tygodnia

W każdą niedzielę pięć tekstów, które warto przeczytać. Bez spamu, wypisujesz się jednym kliknięciem.

Pogoda

Warszawa

3°

Pochmurno

  • Odczuwalna 0°
  • Wiatr 9 km/h
  • Wilgotność 95%
  1. śr9°4°100%
  2. cz9°8°55%
  3. pt8°-1°54%
  • PowietrzedostatecznaPM2,5 61 µg/m³

Dane: Open-Meteo

Kursy walut

NBP, 17.11.2026
EUReuro4,4032−0,04%
USDdolar amer.4,0022+0,04%
CHFfrank szw.4,7749+0,30%
GBPfunt5,2821+0,10%
Złoto1 g, NBP496,13 zł−0,74%

Kursy średnie, tabela 223/A/NBP/2026

Czytane teraz

  1. Lęk przed starzeniem się – dlaczego branża wellness sprzedaje nam obietnicę wiecznej młodości?
  2. Praca w opiece w Niemczech – jak budować doświadczenie i dobrze wykonywać codzienne obowiązki?
  3. Przepisy dotyczące fotelików dziecięcych. Kiedy wzrost jest ważniejszy niż wiek
  4. Ubezpieczenie kredytu hipotecznego, za co płaci kredytobiorca

Co zrobić w listopadzie

listopad 2026
  • DomSprawdź izolację poddasza i strych
  • DomKontroluj wilgotność w domu: 40–60%
  • DomPrzygotuj plan świątecznych porządków
  • OgródZabezpiecz kran ogrodowy przed mrozem
  • OgródSchowaj meble ogrodowe i węże