Współczesny świat dla wielu młodych ludzi wygląda jak wielki, hałaśliwy plac budowy, na którym nikt nie pyta ich o zdanie. Wystarczy spojrzeć na twarde dane, żeby zrozumieć skalę tego zjawiska. Opublikowany w październiku 2026 roku w Senacie raport „Między faktem a feedem” przynosi zaskakujące, choć spodziewane przez socjologów wnioski. Zaufanie młodych Polaków w wieku 16-25 lat do polityków wynosi zaledwie 14 proc. To nie jest zwykła niechęć. To głęboki, systemowy dystans, który przekłada się na całe otoczenie społeczne.
Gdzie podziały się autorytety?
Tradycyjne media i wielkie instytucje przez dekady budowały swoją pozycję na założeniu, że to one decydują, co jest ważne. Dziś ten model przestaje działać. Zgodnie z tym samym październikowym raportem, aż 46 proc. młodych ludzi uważa, że media lub rząd celowo ukrywają kluczowe informacje. Z kolei opublikowany w czerwcu 2026 roku raport Reuters Institute Digital News Report pokazał, że ogólne zaufanie do informacji w Polsce spadło do poziomu 39 proc., podczas gdy rok wcześniej wynosiło jeszcze 47 proc.
Młode pokolenie dorasta w świecie algorytmów, które karmią ich natychmiastową informacją. Kiedy włączają telewizor albo czytają oficjalne komunikaty rządowe, często widzą przepaść między swoimi realnymi problemami a tym, o czym mówią starsi decydenci. Nic dziwnego, że 60 proc. nastolatków i młodych dorosłych twierdzi, że najważniejsze decyzje ich dotyczące zapadają bez konsultacji z nimi.
Demokracja pod presją algorytmów
Kryzys zaufania nie dotyczy wyłącznie bieżących polityków czy dziennikarzy piszących w tradycyjnych gazetach. Sięga on znacznie głębiej, uderzając w fundamenty ustrojowe. Badanie YouGov z lipca 2025 roku przyniosło wyniki, które powinny dać do myślenia twórcom polityki społecznej. Zaledwie 48 proc. młodych Polaków (zaliczanych do Generacji Z) uważa demokrację za najlepszy ustrój niezależnie od okoliczności. To najniższy wskaźnik w całej Europie. Co więcej, aż 23 proc. ankietowanych w tej grupie wiekowej deklaruje, że w pewnych okolicznościach preferowałoby ustrój autorytarny.
Skąd bierze się to rozczarowanie? Odpowiedzi należy szukać w codzienności. Analiza opublikowana w maju 2025 roku wskazuje, że aż 67 proc. młodych Polaków wyraża ogólne niezadowolenie z funkcjonowania państwa i sytuacji politycznej. Kiedy państwo kojarzy się z biurokracją, drożyzną i brakiem sprawczości, łatwo o zwrot w stronę alternatywnych modeli myślenia. Młodzi szukają prostych rozwiązań w miejscach, gdzie system zawodzi.
Szukanie prawdy na własną rękę
Warto też spojrzeć na to, jak młodzi konsumują treści. Zamiast ufać wielkim markom medialnym, wolą twórców internetowych, podcasterów czy społecznościowe fora. Wyniki sondażu Ipsos pokazują, że zaledwie 41 proc. osób w szerokiej grupie wiekowej 18-49 lat posiada jakiekolwiek sprawdzone i zaufane medium. Pozostali pływają po szerokich wodach internetu, gdzie każdy może być ekspertem, a tradycyjne weryfikowanie źródeł ustępuje miejsca emocjom i chwytliwym nagłówkom.
To zjawisko ma swoje dobre i złe strony. Z jednej strony młodzi są bardziej sceptyczni i rzadziej łykają polityczną propagandę wprost z ekranu telewizora. Z drugiej strony, zagubieni w natłoku fake newsów, łatwo wpadają w bańki informacyjne, które jeszcze bardziej pogłębiają ich alienację.
Jak zasypać tę przepaść?
Instytucje państwowe, szkoły i tradycyjne redakcje stoją przed ścianą. Dalsze udawanie, że nic się nie stało i że młodzi „po prostu jeszcze nie dorśli do zrozumienia polityki”, to ślepa uliczka. Potrzebna jest całkowita zmiana języka, otwartość na dialog i rezygnacja z protekcjonalnego tonu. Zanim kolejne pokolenie całkowicie odwróci się plecami do demokratycznych mechanizmów, ktoś wreszcie będzie musiał zacząć zadawać pytania i – co najważniejsze – uważnie wysłuchać odpowiedzi.
Jak oceniasz ten tekst?
Dziękujemy!




Dodaj komentarz