Wchodzisz do sklepu internetowego, widzisz fajny ekspres do kawy za dwa tysiące złotych, a Twój znajomy sprawdza tę samą stronę na swoim telefonie i widzi go o dwieście złotych taniej. To nie jest błąd systemu ani chwilowa promocja. Coraz częściej mamy do czynienia z zjawiskiem, które w branży e-commerce nazywa się dynamicznym ustalaniem cen, czyli z angielskiego personalized pricing.
Jak algorytmy decydują, ile zapłacisz
Sklepy internetowe już dawno przestały być miejscem, gdzie wszyscy klienci traktowani są tak samo. Współczesne algorytmy zbierają o nas mnóstwo danych. Analizują historię zakupów, to, jak często wracamy na stronę, z jakiej lokalizacji się łączymy, a nawet to, jak reagujemy na różnego rodzaju rabaty i czy zdarza nam się zostawić pełny koszyk i uciec ze strony.
Dzięki temu system potrafi oszacować, czy jesteś skłonny zapłacić więcej za dany produkt, czy też jesteś łowcą okazji, którego trzeba skusić niższą ceną. W Polsce technicznie możliwe jest stosowanie takich praktyk, co sprawia, że ceny stają się płynne i dopasowane do konkretnej osoby, a nie do samego towaru na półce.
Gdzie przebiega granica prawa
Spersonalizowane ceny nie są jednak wolną amerykanką. W Unii Europejskiej tego typu działania podlegają ostrym regulacjom. Mamy tu do czynienia z RODO, a konkretnie z artykułem 22, który dotyka kwestii zautomatyzowanego podejmowania decyzji. Do tego dochodzą przepisy dyrektywy Omnibus, które mają chronić nas przed nieuczciwymi praktykami rynkowymi.
Sklepy, które decydują się na profilowanie cenowe, mają twardy obowiązek informowania o tym klientów. W Polsce bacznie przygląda się temu Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, czyli UOKiK, oraz organy zajmujące się ochroną danych osobowych. Nikt nie lubi być oszukiwany, dlatego przejrzystość w e-commerce staje się kluczowa.
Nie tylko Polska mierzy się z tym problemem
Problem indywidualnych cen budzi kontrowersje na całym świecie. W Stanach Zjednoczonych zjawisko to zyskało nawet osobną nazwę – surveillance pricing, czyli ceny oparte na inwigilacji. Stało się ono tam przedmiotem gorącej debaty politycznej oraz prac legislacyjnych.
Federalna Komisja Handlu, czyli FTC, przeprowadziła badania nad dostawcami takich narzędzi cenowych, próbując ustalić, jak głęboko algorytmy grzebią w naszych portfelach i prywatności. Okazuje się, że presja na regulację takich praktyk rośnie w siłę na całym świecie, bo konsumenci chciec wiedzieć, za co tak naprawdę płacą.
Jak bronić się przed algorytmami
Skoro wiemy, że sklepy mogą manipulować cenami na naszą niekorzyść, warto wiedzieć, co można z tym zrobić. Najprostszą metodą jest korzystanie z trybu incognito w przeglądarce, czyszczenie plików cookies przed każdym większym zakupem albo sprawdzanie cen na różnych urządzeniach.
Warto też porównywać oferty w niezależnych wyszukiwarkach cenowych, zanim klikniemy przycisk kupuję i płacę. Świadomy konsument to taki, który wie, że cena na ekranie to często tylko luźna propozycja algorytmu, z którą można, a nawet trzeba dyskutować.
Jak oceniasz ten tekst?
Dziękujemy!




Dodaj komentarz