Kupowanie produktów z zielonym listkiem na etykiecie stało się codziennością. Sięgamy po kosmetyki w papierowych tubkach, odzież z „organicznej” bawełny i żywność oznaczoną hasłami o ratowaniu planety. Zjawisko to ma jednak ciemniejszą stronę. Według danych Komisji Europejskiej aż 53% twierdzeń środowiskowych na unijnym rynku zawiera niejasne, wprowadzające w błąd lub całkowicie nieuzasadnione informacje. Co gorsza, 40% takich haseł nie ma żadnego oparcia w faktach.
Skąd wziął się problem i jak działa sprytny marketing?
Zielony marketing przestał być dodatkiem, a stał się potężną siłą napędową sprzedaży. Nic dziwnego – badania pokazują, że 71% konsumentów deklaruje chęć dopłaty za żywność produkowaną w sposób zrównoważony. Producenci szybko to wyczuli, zasypując sklepowe półki chwytliwymi hasłami. Słowa takie jak „eko”, „naturalny”, „zielony” czy „przyjazny dla klimatu” pojawiają się wszędzie, często nie znacząc absolutnie nic.
Najczęstszą sztuczką jest skupianie się na jednej, drobnej zalecie produktu przy jednoczesnym ukrywaniu jego negatywnego wpływu na środowisko. Przykładowo, butelka napoju może chwalić się „biodegradowalną nakrętką”, podczas gdy sama produkcja plastiku generuje ogromne ilości zanieczyszczeń. Kupujący widzi zielony akcent i podświadomie zakłada, że cały towar jest w pełni etyczny.
Na co zwracają uwagę polscy konsumenci?
Choć świadomość rośnie, droga do pełnej przejrzystości jest daleka. Zaledwie 32% osób faktycznie zwraca uwagę na ekologiczność i możliwości recyklingu opakowań przy zakupie kosmetyków i chemii gospodarczej. Reszta kieruje się przyzwyczajeniem, ceną lub po prostu ufa ładnej grafice. W gąszczu oznaczeń łatwo się zgubić, bo producenci chętnie tworzą własne, nikomu nieznane certyfikaty przypominające oficjalne pieczęcie jakości.
Prawo mówi „stop” nieuczciwym praktykom
Unia Europejska postanowiła ukrócić tę wolną amerykankę na sklepowych półkach. 26 marca 2024 r. weszła w życie unijna dyrektywa 2024/825, znana jako dyrektywa EmpCo, która ma wzmocnić pozycję konsumentów w procesie transformacji ekologicznej i uderzyć w fałszywy greenwashing. Z kolei 18 maja 2026 r. Komisja Europejska opublikowała pierwszy zestaw pytań i odpowiedzi, pomagający w praktycznym stosowaniu nowych przepisów.
W Polsce bat na nieuczciwych marketerów ma pojawić się nieco później. Nowa data wejścia w życie przepisów krajowych zakazujących greenwashingu to 27 września 2027 r., po tym jak termin przesunięto o rok w drodze poprawki sejmowej. Do tego czasu firmy muszą przestać rzucać słowa na wiatr i zacząć popierać swoje ekologiczne obietnice twardymi dowodami.
Jak nie dać się nabrać podczas zakupów?
Najlepszą bronią konsumenta jest zdrowy sceptycyzm i zadawanie prostych pytań. Zamiast ufać ogólnikom w stylu „lepszy dla planety”, szukajmy konkretów. Prawdziwie ekologiczny produkt zazwyczaj posiada certyfikaty wydane przez niezależne organizacje, a nie przez samą markę. Warto też sprawdzać składy i czytać informacje drobnym drukiem, bo to tam często kryje się prawda o tym, jak bardzo „zielony” jest dany towar.
Jak oceniasz ten tekst?
Dziękujemy!




Dodaj komentarz