Nad naszymi głowami rośnie niewidzialna góra złomu. Kiedy spojrzymy w rozgwieżdżone niebo, widzimy nie tylko naturalne ciała niebieskie i błyszczące satelity, ale także coraz większą chmurę odpadów. Od początku ery kosmicznej w 1957 roku z Ziemi wystrzelono rakiety dokładnie 7 300 razy. Wiele z tych misji pozostawiło po sobie pamiątki, które teraz krążą wokół naszej planety z ogromną prędkością.
Skala problemu na orbicie
Amerykańska Space Surveillance Network śledzi obecnie dokładnie 32 009 obiektów większych niż 10 centymetrów. To jednak tylko wierzchołek góry lodowej. Szacunki pokazują, że odłamków o wielkości od 1 do 10 centymetrów mamy na orbicie około 1,2 miliona. Z kolei mniejszych kawałków, mierzących poniżej centymetra, uzbierało się już ponad 140 milionów. Europejska Agencja Kosmiczna podaje własne liczby, szacując, że śmieci o rozmiarze od 1 do 10 centymetrów jest około 1,5 miliona, a obiektów mniejszych, mieszczących się w przedziale od milimetra do centymetra, jest aż 230 milionów.
W tej kosmicznej dżungli porusza się coraz więcej użytecznego sprzętu. Według danych na 2026 rok, wokół Ziemi krąży 16 614 aktywnych, działających satelitów. Blisko 16 tysięcy z nich to urządzenia wciąż realizujące swoje zadania. Każde z nich musi omijać sunące z prędkością kilkudziesięciu tysięcy kilometrów na godzinę stare korpusy rakiet, niedziałające urządzenia czy małe śrubki i kawałki farby.
Zagrożenie dla infrastruktury na Ziemi
Wzrost liczby obiektów kosmicznych przekłada się na konkretne niebezpieczeństwo. Siły Kosmiczne USA wydały w 2025 roku około 820 alertów dotyczących obiektów wchodzących w ziemską atmosferę. Dla porównania, dekadę wcześniej takich ostrzeżeń było zaledwie 110. Średnio raz w tygodniu duże obiekty kosmiczne o masie co najmniej jednej tony wracają w ziemską atmosferę, spalając się w niej częściowo lub spadając w niezabudowane obszary.
Uszkodzenie satelitów komunikacyjnych czy meteorologicznych przez drobinę wielkości paznokcia to nie scenariusz filmu science-fiction, ale realne ryzyko. Taki mikroskopijny odłamek uderza z energią pocisku wystrzelonego z karabinu. Może zniszczyć czułą elektronikę, odciąć sygnał GPS, zakłócić prognozy pogody czy przerwać globalny internet.
Jak sprząta się kosmos?
Rządy i organizacje międzynarodowe zauważyły, że sytuacja wymyka się spod kontroli. W czerwcu 2025 roku Komisja Europejska zaproponowała unijny akt kosmiczny, czyli tak zwany EU Space Act. Ma on na celu usprawnienie śledzenia obiektów na orbicie oraz skuteczne ograniczenie powstawania nowych śmieci. Firmy wysyłające satelity będą musiały planować ich bezpieczny „pochówek” po zakończeniu misji.
Trwają też prace nad technologiami usuwania już istniejących śmieci. Inżynierowie testują specjalne chwytaki, sieci, harpuny oraz żagle deorbitacyjne, które mają spowalniać zużyte satelity i sprowadzać je w gęste warstwy atmosfery, gdzie ulegną zniszczeniu. Sprzątanie orbity to jednak gigantyczne wyzwanie finansowe i techniczne, z którym ludzkość dopiero zaczyna się mierzyć.
Jak oceniasz ten tekst?
Dziękujemy!




Dodaj komentarz