Muzyka towarzyszy ludziom od zawsze, ale rzadko zastanawiamy się, kiedy dokładnie pojawiły się pierwsze dźwięki wydobywane z premedytacją. Przez długi czas archeologia mogła polegać tylko na domysłach, bo drewno czy skóra dawno uległy rozkładowi. Jednak odkrycia archeologiczne w jaskiniach zmieniły ten obraz, ujawniając przedmioty, które przetrwały dziesiątki tysięcy lat.
Flety z niemieckich jaskiń i kości sępa
W jaskini Hohle Fels w Niemczech archeolodzy natrafili na przedmiot uznawany za jeden z najstarszych instrumentów świata. To flet datowany na 35 000 do 40 000 lat, wykonany z kości sępa płowego. Nieco starsze, bo szacowane na 42 000 lat, są flety z pobliskiej jaskini Geißenklösterle, zrobione z kości ptaków oraz mamuta. Te znaleziska dowodzą, że wczesni ludzie tworzyli muzykę jeszcze w czasach, gdy Europa była zamieszkana przez grupy łowców-zbieraczy.
Zagadka neandertalskich dźwięków
Wśród znalezisk archeologicznych wyróżnia się kość z jaskini Divje Babe w Słowenii. Jej wiek początkowo szacowano na 43 000 do 45 000 lat, a w toku dalszych badań metodą ESR nawet na 50 000 do 60 000 lat. Przedmiot ten posiada regularne otwory, co skłoniło część badaczy do hipotezy, że to flet neandertalski. Status tego obiektu jako instrumentu muzycznego budzi jednak dyskusje i pozostaje przedmiotem sporów w świecie nauki.
Muszle i gwizdki jako starsze formy grania
Ludzie eksperymentowali z różnymi materiałami, czego dowodem jest muszla morskiego ślimaka z Marsoulas we Francji, licząca 18 000 lat i używana jako instrument dęty. Z kolei w osadzie Eynan-Mallaha w Izraelu odkryto małe flety z kości ptactwa wodnego sprzed 12 000 lat. Największy z zachowanych tam w całości instrumentów ma dokładnie 63 milimetry długości. Z czasem technika wytwarzania prostych instrumentów ewoluowała, o czym świadczy gliniany gwizdek z Kiełczewa w Polsce, datowany na 3900 do 3600 p.n.e., który do dziś zachował pełną sprawność i potrafi wydać czysty dźwięk.
Rozwój instrumentów w starożytnych cywilizacjach
W Azji, w chińskim stanowisku Jiahu, archeolodzy odkryli grywalne flety z kości żurawia mandżurskiego, powstające w okresie od 7000 do 5700 p.n.e. Z kolei na europejskim obszarze śródziemnomorskim, na katalońskim wybrzeżu, naukowcy przebadali 12 neolitycznych aerofonów wykonanych z muszli ślimaków z gatunku Charonia. Pochodzą one z drugiej połowy piątego i pierwszej połowy czwartego tysiąclecia p.n.e. Tego typu przedmioty pokazują, że muzyka pełniła ważną rolę w obrzędach i codziennej komunikacji dawnych społeczności, stając się uniwersalnym językiem ludzkości.
Jak oceniasz ten tekst?
Dziękujemy!




Dodaj komentarz