To uczucie, że każdy sukces to tylko szczęśliwy traf, a szef w końcu odkryje, że zatrudnił totalnego laika, dotyka zaskakująco wielu osób. Wbrew pozorom nie jest to zwykła nieśmiałość. Pojęcie to ma swoją historię, która sięga 1978 roku, kiedy psycholożki Pauline Rose Clance i Suzanne Imes po raz pierwszy opublikowały badania nad tym zjawiskiem, nazywając je syndromem oszusta.
Skąd się bierze to ciągłe zwątpienie?
Ludzki mózg potrafi płatać figle, zwłaszcza gdy poprzeczka wisi wysoko. Statystyki pokazują skalę problemu. Z danych opublikowanych m.in. w International Journal of Behavioral Sciences wynika, że aż 70% społeczeństwa doświadcza syndromu oszusta przynajmniej raz w życiu. Co ciekawe, dotyczy to głównie osób ambitnych, które osiągają dobre wyniki, ale stale towarzyszy im lęk przed zdemaskowaniem.
W codziennej pracy objawia się to na różne sposoby. Zamiast cieszyć się z awansu, pojawia się myśl, że to pomyłka. Każde zadanie staje się źródłem stresu, bo przecież „tym razem na pewno się wyda”, że brakuje nam wiedzy. To sprawia, że specjaliści z wieloletnim stażem potrafią czuć się w biurze tak, jakby dopiero zaczynali staż.
Cena, jaką płacimy za perfekcjonizm
Strach przed ujawnieniem rzekomych braków kosztuje bardzo wiele energii. Pracownicy z silnym syndromem oszusta spędzają średnio 4,5 godziny tygodniowo w nadgodzinach. Robią to tylko po to, by „nadrobić” wyimaginowane braki kompetencyjne i upewnić się, że nikt nie zarzuci im lenistwa czy niekompetencji.
To ciągłe napięcie przekłada się także na finanse. Jak wynika z danych rynkowych z 2026 roku, osoby zmagające się z tym problemem średnio o 12% akceptowały oferty pracy niższe względem mediany rynkowej dla danego stanowiska. Brak wiary we własne umiejętności bezpośrednio wpływa więc na grubość portfela.
Jak przestać walczyć z samym sobą?
Zamiast udawać kogoś, kim się nie jest, warto zacząć od przyjrzenia się faktom. Pomaga prowadzenie tzw. dziennika sukcesów, w którym zapisuje się konkretne osiągnięcia, rozwiązania trudnych problemów i pochwały od klientów czy współpracowników. Kiedy czarne myśli biorą górę, twarde dane na papierze szybko sprowadzają na ziemię.
Kluczem jest też zmiana podejścia do błędów. W świecie pełnym presji łatwo uwierzyć, że potknięcie oznacza brak kompetencji. Prawda jest jednak taka, że nauka i rozwój zawsze idą w parze z eksperymentami, a każdy ekspert kiedyś zaczynał i też popełniał błędy.
Jak oceniasz ten tekst?
Dziękujemy!




Dodaj komentarz