Imieniny: GrzegorzMikołajki za 19 dni7:00 15:41 (−3 min)
Technologia

Wojna o półprzewodniki – dlaczego chipy są strategicznym zasobem XXI wieku?

Wojna o półprzewodniki definiuje XXI wiek. Zobacz, dlaczego małe chipy decydują o sile gospodarczej mocarstw, inwestycjach w Polsce i planach Korei.

Wojna o półprzewodniki – dlaczego chipy są strategicznym zasobem XXI wieku?
Fot. Laura Ockel / Unsplash

Mały kawałek krzemu potrafi zatrzymać fabryki samochodów, opóźnić premierę nowej konsoli i wywołać dyplomatyczny kryzys na linii Waszнгтон-Pekin. Choć dla wielu osób to tylko niewidoczny element ukryty głęboko w smartfonie, współczesny świat stoi na mikroprocesorach. Kto kontroluje ich produkcję, ten rządzi globalną gospodarką.

Od piasku do mikroskopijnych mózgów

Produkcja półprzewodników to jeden z najbardziej skomplikowanych procesów technologicznych, jakich kiedykolwiek podjęła się ludzkość. Wszystko zaczyna się od oczyszczonego krzemu, z którego powstają idealne cylindryczne bloki. Następnie tnie się je na cienkie „placki”, zwane wafelkami, i nakłada na nie miliony, a nawet miliardy mikroskopijnych tranzystorów.

W tej dziedzinie liczy się każdy nanometr. Im mniejsza odległość między elementami układu, tym szybszy i bardziej energooszczędny jest procesor. Liderem tej miniaturyzacji jest tajwańska firma TSMC, która produkuje większość zaawansowanych chipów na świecie. Taka centralizacja sprawia, że wystarczy jedno spięcie w tym regionie, aby ucierpiały branże na całym globie.

Państwa walczą o krzem

Świadomość tego ryzyka sprawia, że rządy na całym świecie pompują w ten sektor gigantyczne pieniądze. Państwa chcą uniezależnić się od zagranicznych dostaw i budować własne fabryki, często nazywane potocznie gigafabrykami.

Przykłady widać w najnowszych planach budżetowych. W listopadzie 2026 roku ogłoszono, że w Korei Południowej wydatki państwa na 2027 rok wzrosną o rekordowe 12,8 procent, osiągając poziom 820,9 biliona wonów, czyli w przeliczeniu około 615 miliardów dolarów. Z tej kwoty aż 21,3 biliona wonów, czyli 15,97 miliarda dolarów, pójdzie na realizację trzech technologicznych megaprojektów, w tym na budowę wielkiego hubu produkcyjnego półprzewodników i rozwój sztucznej inteligencji.

Polska też wchodzi do gry

Swoje miejsce w tym wyścigu próbuje znaleźć również Polska. Zgodnie z polityką publiczną przyjętą przez rząd w listopadzie 2026 roku, łączna wartość zainicjowanych inwestycji półprzewodnikowych – zarówno publicznych, jak i prywatnych – ma wynieść w kraju 3 miliardy złotych do 2030 roku.

Sama infrastruktura to jednak za mało, bo do obsługi zaawansowanych linii produkcyjnych potrzebni są specjaliści. W tym samym listopadzie 2026 roku do Sejmu skierowano projekt ustawy, na mocy którego z budżetu obronnego przeznaczono 1,5 miliarda złotych na wsparcie rodzimych półprzewodników. Perspektywy zakładają też, że w ciągu pięciu lat liczba ekspertów w tej dziedzinie, ze szczególnym uwzględnieniem projektantów układów scalonych, wzrośnie w Polsce od 1,5 tysiąca do 3 tysięcy osób.

Przyszłość zapisana w chipach

Bezpieczeństwo narodowe, rozwój sztucznej inteligencji, medycyna czy motoryzacja – dzisiaj niemal każda gałąź gospodarki jest zakładnikiem dostępności krzemu. Wojna o półprzewodniki nie toczy się na tradycyjne czołgi czy samoloty, ale w laboratoriach czystych jak sala operacyjna. I to właśnie tam rozstrzyga się, kto będzie wyznaczał standardy w kolejnych dziesięcioleciach.

Jak oceniasz ten tekst?

Komentarze (0)

Dodaj komentarz

Adres e-mail nie będzie widoczny. Komentarze są moderowane.

Dodając komentarz, akceptujesz zasady dyskusji. Administratorem danych jest wydawca serwisu, szczegóły w polityce prywatności.

Newsletter

Horyzont tygodnia

W każdą niedzielę pięć tekstów, które warto przeczytać. Bez spamu, wypisujesz się jednym kliknięciem.

Pogoda

Warszawa

4°

Mżawka

  • Odczuwalna 0°
  • Wiatr 12 km/h
  • Wilgotność 97%
  1. śr9°4°100%
  2. cz10°7°55%
  3. pt8°-1°54%
  • PowietrzeumiarkowanaPM2,5 41 µg/m³

Dane: Open-Meteo

Kursy walut

NBP, 17.11.2026
EUReuro4,4032−0,04%
USDdolar amer.4,0022+0,04%
CHFfrank szw.4,7749+0,30%
GBPfunt5,2821+0,10%
Złoto1 g, NBP496,13 zł−0,74%

Kursy średnie, tabela 223/A/NBP/2026

Czytane teraz

  1. Lęk przed starzeniem się – dlaczego branża wellness sprzedaje nam obietnicę wiecznej młodości?
  2. Praca w opiece w Niemczech – jak budować doświadczenie i dobrze wykonywać codzienne obowiązki?
  3. Ubezpieczenie kredytu hipotecznego, za co płaci kredytobiorca
  4. Przepisy dotyczące fotelików dziecięcych. Kiedy wzrost jest ważniejszy niż wiek

Co zrobić w listopadzie

listopad 2026
  • DomSprawdź izolację poddasza i strych
  • DomKontroluj wilgotność w domu: 40–60%
  • DomPrzygotuj plan świątecznych porządków
  • OgródZabezpiecz kran ogrodowy przed mrozem
  • OgródSchowaj meble ogrodowe i węże